“Các công trình hiện nay chưa phân bổ vốn phải báo cáo để phân giao, chứ không thể chậm trễ được nữa. Hết năm nay mà không giao hết kế hoạch đầu tư công trung hạn thì không được. Quốc hội sẽ chất vấn”, ông Hiển nói khi tổng kết phiên giải trình về triển khai Luật Đầu tư công do Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội ngày 2-10.

Phải chỉ rõ trách nhiệm những dự án nào, bộ nào, địa phương nào có sai phạm. Đề nghị (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) có văn bản báo cáo Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Tài chính Ngân sách để tới đây thẩm tra. Giờ phải công khai minh bạch những sai phạm đó”.

Ông Hiển cho biết, vừa rồi có những dự án rõ ràng thuộc thẩm quyền Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhưng lại bị “đùn đẩy” xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội và nhận xét, cần tránh việc cố tình làm sai, tránh đùn đẩy, không dám chịu trách nhiệm.

Bên cạnh đó, Phó chủ tịch Quốc hội đề nghị, sửa Luật Đầu tư công cần phải “thận trọng” vì “Không phải thấy vướng là sửa ngay, phá vỡ toàn bộ hệ thống pháp luật. Có khi cái gây mắc lại không phải ở luật Đầu tư công công, mà lại ở luật khác, thì sửa lại không trúng, cứ loanh quanh sửa đi sửa lại mãi”.

Ông cũng bày tỏ lo ngại, lẽ ra Luật Đầu tư công có hiệu lực từ năm 2015 phải có vòng đời ít nhất cũng phải 5 năm, chưa chi 2 năm, 3 năm đã phải sửa.

Báo cáo tại phiên giải trình, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng thừa nhận, vốn đầu tư công được giải ngân chậm trong hai năm qua, sau khi Luật Đầu tư có hiệu lực năm 2015. Tỷ lệ vốn giải ngân đạt 50,8% trong 9 tháng 2016 và 46,7% trong 9 tháng 2017.

Ông Dũng cam kết sẽ sửa 11 điểm trong Luật Đầu tư công nhằm tháo gỡ những vướng mắc hiện nay.

Đại biểu Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) đặt câu hỏi: “Đã gần hết 2 năm kế hoạch đầu tư công trung hạn mà vẫn chưa triển khai được gì. Tại sao nguồn lực lớn như thế mà không triển khai được?”. 

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, có cả nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan. 

Về nguyên nhân khách quan, theo ông Dũng, khi giao vốn xong mới thực hiện đấu thầu, giải phóng mặt bằng, các công đoạn đều khó và chậm. “Có những loại việc không thể làm trước được. Giao vốn rồi người ta mới tính toán chi tiết, thì lúc ấy có sự thay đổi, mất nhiều thời gian là như vậy”, ông nói.

Về nguyên nhân chủ quan, ông cho biết giải ngân kéo vốn được dài thêm 1 năm nên có tâm lý dềnh dàng trong giai đoạn đầu và chỉ tập trung giải ngân sang năm cuối.

“Thủ tục ban đầu tốn rất nhiều thời gian. Giai đoạn giải ngân vốn nhanh hơn thì tập trung vào giai đoạn cuối, vậy nên đầu năm giải ngân rất thấp”, ông nói.

Tuy nhiên, phát biểu sau đó, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển chỉ thẳng trách nhiệm của Bộ Kế hoạch và Đầu tư: “Bộ phải nhận thấy trách nhiệm này, và có trách nhiệm của bộ ngành liên quan chưa thực hiện nghiêm quy định của Luât”.

Luật đã giúp tránh đổ vỡ tài chính

Được mời phát biểu tại phiên chất vấn, nguyên Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cho biết, tinh thần của Luật Đầu tư công là rất tích cực và hiệu quả nhằm giải quyết tình trạng đầu tư công tràn lan, dàn trải.

Ông Vinh nhớ lại, thời điểm đó mỗi năm có mấy chục ngàn dự án đầu tư công được triển khai, vượt quá năng lực tài chính quốc gia.

“Luật quy định có tiền mới được làm dự án, tránh tình trạng các địa phương cứ khởi công dự án và hy vọng lên Trung ương xin. Hồi đó, nợ đọng xây dựng cơ bản  quá lớn và có nguy cơ đổ vỡ hệ thông ngân hàng vì thi công toàn vay ngân hàng”, ông nói.

Đến nay, sau 3 năm thực hiện luật, số lượng dự án khởi công mới đã giảm từ 29.000 năm 2011 xuống còn 11.000 năm 2017.

Ông Hiển đồng tình điểm này, và cho biết khi còn làm Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Quốc hội khóa trước, nợ trái phiếu Chính phủ lên tới hơn 600.000 tỉ đồng, là rất lớn, nhưng đến nay giảm xuống rất mạnh.

Theo ông Vinh, vốn ngân sách cho đầu tư phải theo thứ tự ưu tiên là trả nợ đọng xây dựng cơ bản, hoàn thành các dự án dang dở có, bố trí vốn đối ứng cho các dự án ODA và cuối cùng mới được dùng cho các dự án khởi công mới.

Ông nói: “Tôi biết nhiều địa phương không có tiền để khởi công mới dự án nào. Đây là vấn đề làm các địa phương rất lúng túng vì làm lãnh đạo một nhiệm kỳ mà không được khởi công dự án nào thì khó. Đây cũng là nguyên nhân đầu tư công chậm giải ngân nhưng không dám đề cập đến trong báo cáo”.

Ông Vinh, người đã dành rất nhiều công sức và tâm huyết để soạn thảo Luật Đầu tư công, cũng thuyết phục các đại biểu nên đưa việc sửa luật vào chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội, và đồng tình sửa một số điều đang vướng mắc.

Tuy nhiên, ông cảnh báo, khi sửa xong sẽ cải thiện một chút về giải ngân chứ không phải là tất cả vì còn vướng mắc trong nhiều luật chuyên ngành khác như đất đai, xây dựng.

“Đây là một luật đụng đến tất cả các bộ, ngành, địa phương, tỉnh, huyện, xã nên rất khó khăn. Tuy nhiên, sau một nhiệm kỳ mà nợ đọng không còn mấy, các dự án chuyển tiếp đã gọn lại. Tôi tin sau nhiệm kỳ này mọi việc sẽ tốt lên rất nhiều”, ông nói.

Theo thesaigontimes