English1. Xu hướng phát triển
Lãnh đạo quốc tế cảnh báo “làn sóng AI” tác động mạnh tới lao động. Tại WEF Davos 2026, Giám đốc IMF và lãnh đạo ECB thảo luận biến đổi thị trường lao động khi AI mở rộng ứng dụng. IMF cảnh báo AI tái định hình việc làm, tác động mạnh vị trí đầu vào/trung cấp, đòi hỏi chính sách giảm nghèo đói và bất bình đẳng. ECB nhấn mạnh hợp tác quốc tế, đánh giá tác động trước khi áp dụng AI trong dịch vụ công/tài chính. Các thảo luận diễn ra trong phiên kinh tế thế giới Davos, tập trung cân bằng AI với an sinh xã hội. Xu hướng toàn cầu đặt trọng tâm triển khai AI nhanh và bảo đảm an sinh. (Theo The Guardian, Reuters)
Lãnh đạo quốc tế họp tại Davos 2026
Cuộc chiến Nga – Ukraine cho thấy drone trở thành vũ khí trung tâm chiến tranh hiện đại, thay đổi căn bản cách tác chiến. Drone gây ~3/4 thương vong, đảm nhiệm trinh sát, dẫn pháo và tấn công cảm tử chính xác. Dù tự sản xuất, hai bên phụ thuộc linh kiện Trung Quốc (camera, chip, pin, động cơ) từ Thâm Quyến/Quảng Đông. Trung Quốc thành mắt xích chiến lược “âm thầm” với 70-80% sản xuất drone toàn cầu. Diễn biến trong bối cảnh cả hai bên tranh giành nguồn cung Trung Quốc, dù Bắc Kinh trung lập chính thức. Ưu thế quân sự tương lai dịch chuyển sang drone kết hợp AI/cảm biến. (Theo Financial Times, The Diplomat)
Drone (UAV) mang vũ khí
Tại Việt Nam, Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng. Các phát biểu và bài viết chính thống tiếp tục khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, định hướng chuyển từ dựa vào vốn và lao động sang dựa vào tri thức, công nghệ và năng suất. Chuyển đổi số được ưu tiên triển khai trước nhằm hình thành nền tảng dữ liệu, phương thức quản trị hiện đại và môi trường thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Nội dung cũng nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học; đồng thời đặt ra yêu cầu đo lường cụ thể mức đóng góp của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào tăng trưởng GDP, làm cơ sở để các bộ, ngành cụ thể hóa thành chương trình, đề án và cơ chế chính sách giai đoạn 2026–2030. (Theo vietnamnews.vn)
2. Tổng hợp thông tin báo chí, dư luận xã hội
Tuần cuối cùng của tháng 1 năm 2026 ghi nhận những chuyển động mang tính thực thi cao trong lĩnh vực Khoa học và công nghệ. Đây là thời điểm các cơ chế mới về tài chính cho nghiên cứu bắt đầu đi vào cuộc sống, song song với các hoạt động ứng dụng công nghệ cao vào dịp Tết Nguyên đán.
Robot thông minh làm việc
Lĩnh vực Đổi mới sáng tạo ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ với các số liệu kinh tế ấn tượng và những cam kết đào tạo nhân lực quy mô lớn. Đây được coi là tuần “chạy đà” quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP 10% mà Chính phủ vừa đề ra.
Lĩnh vực Chuyển đổi số trên báo chí ghi nhận sự tập trung cao độ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp vào việc hiện thực hóa các mục tiêu năm 2026, với trọng tâm là hạ tầng dữ liệu và tiện ích số phục vụ người dân dịp Tết.
3. Các chính sách, văn bản chỉ đạo trong tuần
Tuần cuối tháng 1/2026 được coi là tuần “cởi trói thể chế”, tạo tâm lý tích cực cho các viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ bước vào năm mới với niềm tin mạnh mẽ hơn vào mục tiêu tự chủ công nghệ cốt lõi. Các văn bản chỉ đạo cũng đồng thời thúc đẩy sự phát triển nhanh, hiệu quả của lĩnh vực.
Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, thường trực Ban Bí thư ký ban hành Chỉ thị số 57
Ban Bí thư vừa ban hành Chỉ thị số 57-CT/TW về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị. Chỉ thị yêu cầu triển khai hệ thống định danh và xác thực không gian mạng quốc gia; thống nhất định danh công dân, người dùng mạng xã hội, thuê bao viễn thông và tài nguyên Internet (tên miền, địa chỉ IP…). Chỉ thị quán triệt phương châm “Tự chủ, tự lực, tự cường” trong xây dựng tiềm lực an ninh mạng; yêu cầu tập trung phát triển, khai thác, sử dụng hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng Việt Nam, ưu tiên làm chủ công nghệ lõi, giải pháp bảo mật tiên tiến, ứng dụng mạnh mẽ AI, công nghệ mới vào lĩnh vực an ninh mạng, coi đây là những nhiệm vụ chiến lược để bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên không gian mạng; áp dụng cơ chế đột phá, đặc thù, ưu đãi nhất trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo để phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng, an ninh dữ liệu. (Theo dangcongsan.vn)
Hoàn thiện thể chế, tạo động lực cho công nghệ chiến lược: Trong tháng 01/2026, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 8 văn bản quan trọng (1 Nghị quyết, 4 Nghị định, 3 Quyết định), tập trung vào phát triển năng lượng nguyên tử, bảo đảm an toàn bức xạ – an ninh hạt nhân, công nghiệp công nghệ số và chuyển đổi số. Các chính sách mới góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược, đồng thời đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong khoa học và công nghệ. Cụ thể, Nghị quyết số 17/NQ-CP và Nghị định số 45/2026/NĐ-CP nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng và quy định mới về đầu tư ứng dụng CNTT, tạo hành lang thông thoáng cho các doanh nghiệp sáng tạo. Nghị định số 36/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều về điều kiện hoạt động của tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường. Quyết định 164/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) – Đông Hưng (Trung Quốc), ứng dụng công nghệ cao, xe tự hành IGV, trung tâm điều hành thông minh, tập trung vào các mặt hàng nông sản, thủy sản, điện tử, hướng tới xây dựng Móng Cái thành cửa khẩu kiểu mẫu, thông minh, tiên tiến, trung tâm trung chuyển hàng hóa ASEAN – Trung Quốc. Bên cạnh đó, Thông báo số 43/TB-VPCP truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ đẩy mạnh thực hiện 5 đột phá về dữ liệu số gồm: Thể chế dữ liệu; hạ tầng dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ; nhân lực dữ liệu; phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế dữ liệu; gắn với phương châm: “Quyết liệt trong hành động; kết quả là thước đo; đồng bộ trong triển khai; dữ liệu là tài sản; hạ tầng dữ liệu là nền tảng; kinh tế dữ liệu là mũi nhọn; an ninh dữ liệu là trọng yếu; người dân, doanh nghiệp là trung tâm”. (Theo Chinhphu.vn)
Phiên họp thứ nhất Ban chỉ đạo quốc gia về dữ liệu
Lĩnh vực khoa học công nghệ
Báo chí thể hiện sự hào hứng đối với các cải cách tài chính trong KH&CN thể hiện ở Thông tư 01/2026/TT-BKHCN, coi đây là “cú hích” giải phóng sức sáng tạo khi áp dụng cơ chế khoán chi đến sản phẩm cuối cùng, giảm bớt 70% thủ tục thanh quyết toán cho nhà khoa học. (Báo Chính phủ) Việc Bộ KH&CN công bố doanh thu ngành KH&CN tháng 1 năm 2026 đạt 464.116 tỷ đồng, tăng 23,3% so với cùng kỳ 2025, đặc biệt, đóng góp của KH&CN vào GDP cả nước đạt khoảng 124.065 tỷ đồng đã khẳng định vai trò quan trọng của KHCN. KHCN không chỉ là động lực mà đã trở thành chỉ số đo lường sự tăng trưởng thực chất của kinh tế số Việt Nam. (Theo Chinhphu.vn)
Chưa có nhà khoa học Việt Nam ứng cử tổng công trình sư. Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương, dù chính sách đã mở, chưa có nhà khoa học trong nước nào chủ động nhận vai trò tổng công trình sư các đề án lớn. Bên cạnh các yếu tố khách quan như cơ sở vật chất, hạ tầng cho khoa học và công nghệ chưa đầy đủ, cần nâng cấp, còn nguyên nhân từ chính sự e ngại của các nhà khoa học trong nước. Một nguyên nhân khác là sự khác biệt trong cách tiếp cận chính sách giữa các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước. Các tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài thường nghiên cứu rất kỹ các quy định mới ngay từ giai đoạn dự thảo đến khi ban hành, trong khi đó, dù luật, nghị định, thông tư đã có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp, tổ chức và nhà khoa học trong nước lại chưa nắm rõ nội dung. (Theo Vnexpress)
Hội thảo khoa học quốc tế về ứng dụng khoa học công nghệ
Trong tuần, một số hoạt động hội thảo nổi bật như: Hội nghị Tổng kết và Triển khai nhiệm vụ KH&CN cấp Quốc gia do Bộ KH&CN tổ chức đã công bố danh mục 15 dự án KH&CN trọng điểm năm 2026, ưu tiên vào AI thế hệ mới, vật liệu mới cho pin xe điện và y sinh học. Hội thảo khoa học quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống – Từ lý thuyết đến thực tiễn” tập trung thảo luận các vấn đề liên quan đến chuyển đổi xanh, AI, y tế thông minh, năng lượng tái tạo và mô hình đào tạo liên ngành, gắn nghiên cứu với ứng dụng, khẳng định xu hướng chuyển mạnh từ công bố học thuật sang chuyển giao công nghệ, hợp tác quốc tế và phát triển bền vững dựa trên đổi mới sáng tạo. Lào Cai tổ chức hội thảo khoa học về vận dụng, triển khai nghị quyết đại hội đảng các cấp gắn với chuyển đổi số tập trung làm rõ những điểm mới, đột phá của Văn kiện Đại hội XIV, đề xuất giải pháp “số hóa nghị quyết”, xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Lào Cai. (Theo Báo Nhân Dân, Cổng thông tin Bộ KH&CN, Báo Lào Cai, Tạp chí Pháp luật và Phát triển)
Lĩnh vực đổi mới sáng tạo
Tập đoàn FPT vừa công bố thành lập Nhà máy Kiểm thử và đóng gói tiên tiến chip bán dẫn. Đây sẽ là nhà máy kiểm thử, đóng gói đầu tiên của Việt Nam do người Việt làm chủ, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn quốc gia với đủ công đoạn từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đào tạo, kiểm thử và đóng gói, kinh doanh, từ đó tiến sâu chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây được coi là “cú hích” thực tế nhất cho hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo quốc gia đầu năm 2026. (Theo Đại đoàn kết)
FPT công bố thành lập nhà máy kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn
Vingroup công bố triển khai chương trình đào tạo miễn phí 20.000 nhân viên và nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) thực chiến. Ngoài ra, học viên sẽ được phụ cấp 8 triệu đồng/tháng. Chương trình dự kiến triển khai trong vòng 2 năm, với mục tiêu đào tạo 10.000-20.000 nhân sự có chuyên môn cao về AI, đáp ứng những đòi hỏi thực tế của công việc và cuộc sống. Các học viên tham gia chương trình sẽ trải qua 12 tuần đào tạo kiến thức kết hợp với thực hành để có được các kỹ năng thực chiến, bảo đảm có khả năng làm việc thực tế ngay sau khóa học. Các chuyên gia nhận định đây là khoản đầu tư “giải quyết tận gốc điểm nghẽn lớn nhất” của ĐMST Việt Nam là thiếu người làm được việc. (Nhandan.vn)
Công nghệ vũ trụ phục vụ đời sống: Các tờ báo đưa tin về việc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam sử dụng dữ liệu vệ tinh Radar để dự báo xâm nhập mặn sớm tại ĐBSCL, giúp nông dân chủ động kế hoạch sản xuất ngay sau Tết. Bên cạnh đó, báo chí cũng đề cập đến việc hiện thực hóa các mục tiêu về công nghiệp bán dẫn và đổi mới mô hình quản lý nghiên cứu: Diễn đàn “Công nghiệp bán dẫn Việt Nam – Từ chiến lược đến thực thi” tập trung vào việc kết nối giữa các doanh nghiệp thiết kế chip nội địa và các quỹ đầu tư quốc tế; các chuyên gia nhấn mạnh việc xây dựng các “Lab dùng chung” để hỗ trợ các Startup giảm chi phí R&D; ra mắt liên minh đào tạo nhân lực bán dẫn giữa 5 trường đại học hàng đầu Việt Nam. Dư luận mạng xã hội (VOZ, Tinhte) tiếp tục thảo luận về các mẫu chip IoT vừa được công bố – Chip Made in Vietnam. Dù có ý kiến trái chiều về hiệu năng, nhưng đa số ủng hộ tinh thần tự chủ công nghệ của doanh nghiệp nội. Hơn 300 báo cáo khoa học từ 12 quốc gia và vùng lãnh thổ tại Hội thảo quốc tế ECEI 2026 tổ chức tại Đại học Đà Nẵng cho thấy sự quan tâm đặc biệt của các nhà khoa học, chuyên gia đến các chủ đề trọng tâm như AI trong giáo dục, STEM, công nghệ học tập và đổi mới đào tạo giáo viên trong bối cảnh chuyển đổi số. Cuộc thi “SV-STARTUP lần thứ V I” tại Cần Thơ lan tỏa tinh thần khởi nghiệp ĐMST trong học sinh, sinh viên vùng ĐBSCL với các ý tưởng ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp và dịch vụ du lịch Tết. (Theo Báo Đầu tư, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Báo Đà Nẵng, Báo Cần Thơ…).
An ninh AI dịp Tết: Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo về các loại mã độc mới núp bóng “lì xì điện tử”, đồng thời nhấn mạnh việc cần có khung pháp lý về “Đạo đức dữ liệu” khi AI bắt đầu được ứng dụng sâu vào việc phân tích thói quen mua sắm và hành vi của người dân. Cộng đồng mạng thảo luận sôi nổi về việc sử dụng AI để phục dựng ảnh cũ gia đình hoặc tạo video chúc Tết cá nhân hóa, tạo nên một nét văn hóa Tết số mới mẻ. (Theo VnExpress, Báo Công Thương)
Lĩnh vực chuyển đổi số
EVN và FPT ký kết thỏa thuận chiến lược thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực điện lực, xây dựng hệ sinh thái năng lượng thông minh, bền vững và hiện đại. Theo thỏa thuận, EVN và FPT sẽ phối hợp chặt chẽ trong nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ các công nghệ lõi như: trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (big data), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây (cloud) và blockchain, nhằm giải quyết các bài toán kỹ thuật và quản trị đặc thù của ngành điện, từ sản xuất, truyền tải, phân phối đến chăm sóc khách hàng và điều hành hệ thống. Thỏa thuận hợp tác được kỳ vọng mở ra hướng phát triển chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo năng lượng, từ nghiên cứu – phát triển (R&D), thử nghiệm đến ứng dụng thực tiễn, đồng thời thúc đẩy hình thành năng lực R&D chuyên sâu về công nghệ năng lượng số và AI trong lĩnh vực điện lực. (Theo Nhandan.vn)
Lễ ký kết hợp tác giữa EVN và FPT
Trong tuần, các hoạt động hội thảo tập trung vào việc thực thi kỹ thuật và kết nối các nền tảng dùng chung: Hội nghị toàn quốc về kết nối và chia sẻ dữ liệu do Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Bộ Công an chủ trì tổ chức, tập trung đánh giá tiến độ kết nối giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với các hệ thống chuyên ngành (Y tế, Giáo dục, Bảo hiểm); Xác lập năm 2026 là năm “Dữ liệu số thực chất”, mục tiêu xóa bỏ hoàn toàn việc yêu cầu người dân nộp bản sao giấy tờ khi đã có dữ liệu điện tử. Hội thảo “Logistics số: Giải bài toán vận tải cao điểm Tết”: Các doanh nghiệp công nghệ bưu chính thảo luận về việc ứng dụng AI và bản đồ số để tối ưu hóa lộ trình giao hàng, giảm ùn tắc tại các kho trung chuyển trong bối cảnh đơn hàng thương mại điện tử tăng 40% so với cùng kỳ. (Theo Tạp chí Thông tin và Truyền thông, Báo VietnamNet, Chinhphu.vn, Báo Nhân Dân)
Hoạt động các địa phương: báo chí phản ánh không khí thi đua sôi nổi của các địa phương trong việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 57: Hà Nội khẳng định vị thế dẫn đầu với phương châm hành động mới, trọng tâm là triển khai 12 nhiệm vụ lớn, tập trung vào việc hình thành các đô thị khoa học công nghệ (tại khu vực phía Bắc Thủ đô), đồng thời mở chiến dịch 15 ngày đêm chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu trên Hệ thống quản lý thông tin dự án đầu tư trên địa bàn thành phố; nhiều xã, phường tập huấn kỹ năng sử dụng AI cho cán bộ và khai trương các mô hình “Chợ số – Nông thôn số”; xã Thanh Trì đưa vào vận hành sàn thương mại điện tử, hệ thống giao ban trực tuyến và Bản tin số. Thành phố Hồ Chí Minh ban hành kế hoạch cụ thể hóa mục tiêu xây dựng Thành phố trở thành đô thị thông minh, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; đẩy nhanh tiến độ quy hoạch và xây dựng Đô thị KHCN phía Bắc. An Giang ra mắt nền tảng khởi nghiệp sáng tạo trực tuyến, tập trung vào 4 nội dung cốt lõi. Thanh Hóa: hạ tầng công nghệ trên địa bàn tỉnh cơ bản đáp ứng vận hành chính quyền số, thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số, được Trung ương đánh giá đứng thứ 5/34 tỉnh, thành phố về chỉ số chuyển đổi số. Hà Tĩnh: Tập trung rà soát và cải thiện Bộ chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2025 và chuẩn bị lộ trình cho năm 2026. Nhiều xã, thôn trên cả nước trở thành điểm sáng về “Thôn thông minh, “Xã số” nhận được sự ủng hộ lớn từ dư luận với việc chính quyền không chỉ “đưa công nghệ về làng” mà còn hướng dẫn người dân tạo ra giá trị kinh tế (livestream bán nông sản, thanh toán không dùng tiền mặt). Kỳ vọng: Người dân mong muốn các thủ tục hành chính trực tuyến cần được đơn giản hóa hơn nữa để “người già cũng làm được” và lo ngại về vấn đề an toàn thông tin, lừa đảo trực tuyến tăng cao trong dịp Tết. (Theo Nhandan.vn, Cổng thông tin điện tử các địa phương)
4. Hoạt động của Ban Chỉ đạo
Chính phủ ban hành Công điện số 06/CĐ-TTg ngày 24/1/2026 yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, cơ quan, địa phương khẩn trương triển khai các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã được ngân sách nhà nước bố trí kinh phí; tháo gỡ ngay các khó khăn, vướng mắc phát sinh để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57, tạo đột phá cho các động lực tăng trưởng mới. Đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia gắn với bảo đảm an ninh, an toàn mạng. Phát triển hạ tầng số quốc gia. (Theo Chinhphu.vn)
Cuộc họp của Chính phủ
Trong tuần, Hệ thống PAKN–SKGP ghi nhận nhiều phản ánh liên quan đến khó khăn trong khai thác, sử dụng các phần mềm chuyển đổi số tại cơ quan Đảng cấp xã. Nội dung phản ánh cho thấy tồn tại đồng thời các điểm nghẽn về hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thực hiện, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả triển khai chuyển đổi số ở cơ sở.