EnglishMETA ĐỐI MẶT NGUY CƠ BỊ PHẠT TỚI 1.400 TỈ USD VÌ CÁO BUỘC GÂY NGHIỆN MẠNG XÃ HỘI CHO TRẺ EM
Vụ kiện do nhiều bang của Mỹ khởi xướng, với cáo buộc Facebook và Instagram được thiết kế nhằm gây nghiện cho thanh thiếu niên, ưu tiên lợi nhuận hơn sức khỏe và sự an toàn của trẻ em. Nguyên đơn cho rằng Meta đã sử dụng các thuật toán và tính năng giữ người dùng ở lại nền tảng lâu hơn, đồng thời vi phạm các quy định về bảo vệ người tiêu dùng và quyền riêng tư của trẻ em. Meta bác bỏ toàn bộ cáo buộc, cho rằng cách tính mức bồi thường là không hợp lý và vượt xa thiệt hại thực tế. Vụ kiện dự kiến được xét xử vào tháng 8/2026, được đánh giá là một trong những thách thức pháp lý lớn nhất đối với Meta và phản ánh xu hướng các cơ quan quản lý ngày càng siết chặt trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội đối với tác động của thuật toán và thiết kế sản phẩm đến sức khỏe tâm thần của trẻ em. (Theo Reuters).
- Xu hướng phát triển
Nhật Bản phát triển kho hàng AI giúp tăng gấp đôi hiệu quả sử dụng không gian.
Nhật Bản đang tiên phong phát triển các kho hàng ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI) và robot tự hành, giúp tăng gấp đôi hiệu quả không gian lưu trữ so với kho truyền thống. Tập đoàn Taisei Corporation và nhà sản xuất robot hàng đầu FANUC đã hợp tác phát triển hệ thống kho hàng thông minh ứng dụng công nghệ Physical AI. Hệ thống sử dụng AI để tối ưu hóa vị trí lưu trữ và luồng vận chuyển theo thời gian thực, kết hợp với các robot tự hành thực hiện việc bốc xếp hàng hóa. Giải pháp này không chỉ giúp giảm diện tích mặt bằng, tiết kiệm nhân lực mà còn hạn chế tối đa các sai sót trong quá trình vận hành. Dự án này là một phần trong nỗ lực của Nhật Bản nhằm đẩy mạnh công nghệ Physical AI để nâng cao năng suất ngành logistics, qua đó ứng phó hiệu quả với tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt lao động. (Theo NikkeiAsia)
Truyền thông quốc tế ghi nhận nỗ lực bảo vệ bản quyền của Việt Nam. Hàng loạt chiến dịch mạnh tay của cơ quan chức năng Việt Nam đối với phim lậu, sách lậu và các website vi phạm bản quyền đã khiến thế giới chú ý. Bên cạnh các tổ chức bảo vệ bản quyền toàn cầu như Motion Picture Association (MPA) hay Alliance for Creativity and Entertainment (ACE), nhiều tờ báo quốc tế cũng đánh giá đây là một trong những chiến dịch thực thi bản quyền có ảnh hưởng lớn nhất những năm gần đây. Đáng chú ý, ACE đánh giá cao sự phối hợp của Bộ Công an Việt Nam với các cơ quan thực thi pháp luật quốc tế trong việc triệt phá đường dây HiAnime, nối tiếp thành công của chuyên án FMovies năm 2024 – một trong những mạng lưới phim lậu lớn nhất thế giới. Những chiến dịch này đã tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ, khiến nhiều website vi phạm tự đóng cửa hoặc thu hẹp hoạt động, đồng thời góp phần thay đổi hình ảnh của Việt Nam từ một điểm nóng về vi phạm bản quyền trở thành đối tác tích cực trong thực thi quyền sở hữu trí tuệ toàn cầu. [Theo 1thegioi.vn]
Bộ KH&CN thẩm định đề xuất, bài toán công nghệ chiến lược. Đến ngày 1/7, Bộ KH&CN đã tiếp nhận 28 hồ sơ đề xuất của các bộ, ngành về triển khai ứng dụng và phát triển công nghệ chiến lược, Bộ sẽ thẩm định và báo cáo Chính phủ trước ngày 20/7. Theo đánh giá sơ bộ, một số lĩnh vực có mức độ sẵn sàng cao và có thể tạo ra sản phẩm ngay trong năm 2026 gồm camera AI, robot tự hành, UAV, nền tảng giáo dục thông minh, vaccine, sinh phẩm và công nghệ sinh học nông nghiệp. Bộ KH&CN nhấn mạnh việc lựa chọn các bài toán công nghệ chiến lược sẽ dựa trên hiệu quả thương mại và khả năng ứng dụng thực tiễn, hướng tới giải quyết các nhu cầu trong quản lý đô thị, giao thông, an ninh, nông nghiệp, công nghiệp, logistics, y tế và giáo dục. (Theo dangcongsan.vn)
AI VÀ DỮ LIỆU TRỞ THÀNH “TRỢ LÝ” MỚI TRONG XÚC TIẾN ĐẦU TƯ TẠI TP.HCM
TP.HCM đưa vào vận hành thử nghiệm HCMCInvest, nền tảng xúc tiến đầu tư số ứng dụng AI và dữ liệu, nhằm chuyển đổi từ phương thức xúc tiến đầu tư truyền thống sang số hóa toàn diện. Nền tảng tích hợp dữ liệu quy hoạch, quỹ đất, hạ tầng, chính sách và thủ tục hành chính, đồng thời sử dụng AI để tư vấn, gợi ý cơ hội đầu tư phù hợp và hỗ trợ giải đáp cho nhà đầu tư. Đối với cơ quan quản lý, HCMCInvest cung cấp dữ liệu phân tích theo thời gian thực, góp phần quản trị dựa trên dữ liệu, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và đầu tư nước ngoài. (Theo Vneconomy)
- Tổng hợp thông tin báo chí, dư luận xã hội
Trong tuần, những hoạt động, chỉ đạo chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng được chú trọng. Báo cáo tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng vừa diễn ra cho thấy, 6 tháng đầu năm, các cơ quan Đảng đã ban hành 154 văn bản về chuyển đổi số, đưa vào vận hành 16/26 hệ thống, nền tảng số; Trung tâm dữ liệu của các cơ quan Đảng cơ bản hoàn thiện; một số ứng dụng AI và hệ thống thông tin đã triển khai vượt tiến độ. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số theo hướng thực chất, lấy kết quả và hiệu quả làm thước đo; kiên quyết không xử lý văn bản giấy đối với các quy trình đã được điện tử hóa, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong triển khai chuyển đổi số.
Tại Quyết định số 20-QĐ/BCĐ, Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số trong các cơ quan đảng ban hành Khung quản trị, quản lý dữ liệu trong các cơ quan đảng (phiên bản 1.0). Đây là một bước hoàn thiện chính sách cho dữ liệu, tạo điều kiện cho việc khai thác, liên thông và tái sử dụng dữ liệu giữa các cơ quan Đảng với các cơ quan, tổ chức khác trong hệ thống chính trị.
-
Hoạt động của Ban Chỉ đạo
Ban Tổ chức Trung ương cũng vừa ban hành Quy định số 348-QĐ/BTCTW về kết nối, chia sẻ dữ liệu của Hệ thống thông tin lĩnh vực Tổ chức xây dựng Đảng với cơ sở dữ liệu của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị dữ liệu, giảm trùng lặp thông tin, đẩy mạnh cải cách hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, thúc đẩy quản trị dữ liệu thống nhất, hiện đại, phục vụ hiệu quả công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới.
Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 cũng có nhiều chỉ đạo quan trọng. Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, cơ quan khẩn trương kết nối, đồng bộ các cơ sở dữ liệu trọng yếu còn lại về Trung tâm Dữ liệu quốc gia, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026; đối với cơ sở dữ liệu có tính chất phức tạp, phạm vi ảnh hưởng rộng có lộ trình hoàn thành trong năm 2027. Thông tin báo chí tuần qua cho thấy trọng tâm chuyển từ hoàn thiện thể chế sang tăng tốc triển khai chuyển đổi số trên thực tiễn, với xu hướng đồng thời phát triển công nghệ chiến lược, hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, huy động nguồn lực và mở rộng ứng dụng chuyển đổi số trong các ngành, địa phương.
a) Tháo gỡ nút thắt thể chế và định hình khung pháp lý
Tăng tốc hoàn thiện thể chế và kiểm soát rủi ro AI: Chính phủ và các bộ, ngành đang đẩy mạnh hoàn thiện hành lang pháp lý cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ chế phối hợp “Nhà nước – viện trường – doanh nghiệp”; đồng thời đẩy nhanh xây dựng hạ tầng nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược. Bên cạnh đó, Quyết định ban hành Danh mục hệ thống AI có rủi ro cao được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc quản lý trí tuệ nhân tạo một cách an toàn và có trách nhiệm. Việc chủ động bao quát cả hành lang kiến tạo lẫn hành lang quản trị rủi ro (đặc biệt đối với AI) thể hiện tư duy quản lý nhạy bén, giúp công nghệ phát triển bứt phá nhưng vẫn trong tầm kiểm soát an toàn. (Theo Vietnam+)
Quốc hội và các cơ quan Trung ương kiện toàn bộ máy chuyển đổi số: Đảng ủy Quốc hội quyết định thành lập Cục Chuyển đổi số và Bộ phận Nghiên cứu chuyên đề nhằm nâng cao năng lực tham mưu chiến lược. Bước đi này hướng tới mục tiêu xây dựng Quốc hội số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong toàn bộ các hoạt động cốt lõi bao gồm lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Việc thành lập cơ quan chuyên trách về chuyển đổi số ngay tại khối cơ quan lập pháp cao nhất cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ về mặt tổ chức bộ máy, tạo tiền đề vững chắc cho việc thực thi các chính sách CĐS chuyên ngành ở cấp trung ương. (Theo Vietnam+)
Hoàn thiện hạ tầng pháp quy phát triển năng lượng nguyên tử an toàn: Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (VARANS) đã đề nghị Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp tục hỗ trợ Việt Nam hoàn thiện hạ tầng pháp quy, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm an ninh hạt nhân để triển khai các dự án trọng điểm, bao gồm Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. IAEA khẳng định sẵn sàng đồng hành và khuyến khích Việt Nam tham gia sâu hơn vào các sáng kiến quốc tế. Việc chủ động hoàn thiện hành lang pháp lý là bước đi tiên quyết, đảm bảo tính an toàn và bền vững cho các dự án năng lượng quy mô lớn của quốc gia. (Theo most.gov.vn)
b) Định hình hạ tầng dữ liệu và công bố công nghệ ưu tiên
“Đẩy mạnh xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia”: Các bộ, ngành đồng loạt triển khai chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành nhằm tạo bứt phá cho hạ tầng dữ liệu quốc gia. Nổi bật trong chiến dịch này là Bộ Y tế với việc phát động chiến dịch cao điểm 90 ngày quyết tâm làm sạch dữ liệu. Song song đó, Bộ Tư pháp tập trung hiện đại hóa toàn diện cơ sở dữ liệu hộ tịch, trong khi Ủy ban Trung ương Mặt trận Quốc tục Việt Nam cũng chủ động triển khai chiến dịch chuẩn hóa dữ liệu trên toàn hệ thống. Ở cấp độ địa phương, Thủ đô Hà Nội đang đi đầu với việc tập trung xây dựng kho dữ liệu dùng chung quy mô lớn. Xu hướng chủ đạo và cốt lõi của phong trào này là hướng tới xây dựng nguồn dữ liệu đảm bảo nghiêm ngặt 4 nguyên tắc “đúng – đủ – sạch – sống”, phục vụ đắc lực cho việc kết nối, chia sẻ đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu Quốc gia. Sự vào cuộc đồng bộ với những chiến dịch có thời hạn và mục tiêu cụ thể từ y tế, tư pháp cho đến chính quyền địa phương cho thấy tư duy xây dựng hạ tầng số đã chuyển từ diện rộng sang chiều sâu, lấy dữ liệu “sạch và sống” làm gốc rễ cho mọi bài toán chuyển đổi số quốc gia. (Theo Vietnam+, Bộ Y tế)
c) Huy động nguồn vốn và phát triển liên minh ĐMST
Mở rộng hợp tác quốc tế và thu hút nguồn lực đổi mới sáng tạo: Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng hợp tác quốc tế nhằm huy động các nguồn lực ngoại lực và tích hợp sâu vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Trong cuộc gặp gỡ mới đây, Bộ Khoa học và Công nghệ và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã thống nhất sớm hoàn thiện Bản ghi nhớ hợp tác, hướng tới việc kết nối mạng lưới chuyên gia, phát triển hệ sinh thái AI, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và chuẩn bị cho các sự kiện APEC 2027. Cộng hưởng với làn sóng hợp tác quốc tế từ cấp Trung ương, các địa phương đầu tàu cũng chủ động bứt phá để đón đầu dòng vốn công nghệ cao. Trong đó, Hà Nội đang tập trung xúc tiến các dự án tổ hợp công nghệ cao và trung tâm dữ liệu quy mô lớn; Đà Nẵng nỗ lực thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới dựa trên đổi mới sáng tạo, tài chính số và các chính sách trải thảm đỏ thu hút dòng vốn đầu tư công nghệ đỉnh cao. (Theo most.gov.vn, Vietnam+)
ĐỘT PHÁ CƠ CHẾ TÀI CHÍNH VÀ THU HÚT NHÂN TÀI
Dự thảo cơ chế tài chính phát triển công nghệ chiến lược đề xuất mức thu nhập tối đa 300 triệu đồng/tháng đối với Tổng công trình sư, đồng thời áp dụng cơ chế khoán theo kết quả và tăng quyền tự chủ nhằm thu hút nhân lực trình độ cao, thúc đẩy làm chủ công nghệ lõi. Việc kết hợp hài hòa giữa mức thu nhập hấp dẫn và cơ chế khoán theo sản phẩm là đòn bẩy thực chất, vừa giúp cởi trói tư duy sáng tạo cho các chuyên gia đầu ngành, vừa giải quyết triệt để bài toán giữ chân nhân tài cho khu vực công. (Theo Báo Nhân dân)
d) Thực thi chính sách hỗ trợ và chuyển đổi số chuyên ngành
Chuyển đổi số lan tỏa mạnh tới các ngành, địa phương: Tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang ghi nhận sự lan tỏa mạnh mẽ và đồng bộ ở cả cấp Trung ương lẫn địa phương với hàng loạt chuyển biến thực chất. Nhiều mô hình chuyển đổi số chuyên sâu mới tại các bộ, ngành từng bước được hình thành và triển khai hiệu quả như Hải quan số, Quốc hội số, Mặt trận số, giáo dục số, hộ tịch số, y tế số, nông nghiệp số và chính quyền số, góp phần đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và tăng hiệu quả điều hành.
Các địa phương cũng chủ động nhập cuộc để đưa chính sách vào cuộc sống. Trong đó, Hà Nội và Tây Ninh đang đi đầu trong việc tích cực cụ thể hóa các chủ trương vĩ mô bằng cách triển khai đồng bộ 5 định hướng lớn. Chiến lược này nhằm thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng khoa học công nghệ, khơi thông tinh thần đổi mới sáng tạo và nâng cao toàn diện năng lực chuyển đổi số chuyên ngành phục vụ phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương. (Theo Vietnam+, most.gov.vn, Báo Nhân dân)
DƯ LUẬN XÃ HỘI
Đồng thuận, kỳ vọng và phấn khích
Dư luận đánh giá việc Trung ương đẩy mạnh việc triển khai Nghị quyết 57 và các chương trình về công nghệ chiến lược thể hiện quyết tâm chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Nhiều ý kiến cho rằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang được đặt ở vị trí trung tâm trong các chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, thay vì chỉ là lĩnh vực hỗ trợ.
Trên báo chí và các diễn đàn công nghệ, AI tiếp tục là chủ đề nổi bật. Nhiều ý kiến mong muốn AI được ứng dụng mạnh trong hành chính công, giáo dục, y tế, sản xuất và hỗ trợ doanh nghiệp; đồng thời kỳ vọng Việt Nam phát triển các nền tảng AI “Make in Vietnam”, giảm phụ thuộc vào nền tảng nước ngoài.
Ý kiến từ doanh nghiệp mong muốn tháo gỡ nhiều rào cản hơn, trong đó mong muốn Nhà nước chú trọng hoàn thiện cơ chế thử nghiệm (sandbox); tăng đặt hàng nghiên cứu từ Nhà nước; cải thiện cơ chế tài chính cho đổi mới sáng tạo; thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Cảnh báo, băn khoăn
Nhiều ý kiến cho rằng các hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu, nền tảng dùng chung, dữ liệu mở và hạ tầng phục vụ chuyển đổi số được xem là nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế số. Tuy nhiên, cần ưu tiên chất lượng dữ liệu, khả năng chia sẻ và khai thác dữ liệu thay vì chỉ tăng số lượng cơ sở dữ liệu.
Bên cạnh sự ủng hộ, các chuyên gia lưu ý việc triển khai các chính sách đột phá như “khoán chi theo kết quả” và “quản lý theo chuỗi giá trị công nghệ” đòi hỏi quy trình thực thi minh bạch, đồng bộ để tránh rủi ro pháp lý cho các nhà khoa học. Đây là những băn khoăn thực tế, cần có hướng dẫn thực hiện chi tiết để chính sách cởi trói thực sự đi vào cuộc sống.
- Khó khăn vướng mắc, đề xuất kiến nghị
Các khó khăn, vướng mắc chủ yếu
- Thể chế, khung pháp lý và định mức kinh tế – kỹ thuật: Khung pháp lý, định mức kỹ thuật và hướng dẫn chuyên ngành về ứng dụng AI trong khu vực công và mô hình thử nghiệm (Sandbox) vẫn chưa đầy đủ.
- Chính sách ưu đãi thuế cho R&D: Doanh nghiệp khu vực tư nhân thiếu động lực thử nghiệm do chưa có hướng dẫn liên thông dễ dự báo nhằm phân định rõ chi phí R&D hợp lệ và chi phí sản xuất thông thường.
- Định giá tài sản trí tuệ: Việc thiếu hướng dẫn liên ngành (Bộ KH&CN, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước) khiến việc sử dụng kết quả định giá tài sản trí tuệ, phần mềm, dữ liệu làm tài sản bảo đảm để huy động vốn gặp nhiều rủi ro, làm hạn chế chuỗi liên kết thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ viện/trường ra doanh nghiệp.
KẾT NỐI, CHIA SẺ DỮ LIỆU VÀ HẠ TẦNG SỐ
- Đồng bộ hệ thống dữ liệu thiết yếu: Gặp lỗi liên thông dữ liệu nghiêm trọng giữa Hệ thống thông tin đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử của Bộ Tư pháp và Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp xã, ảnh hưởng đến quy trình liên thông khai sinh, khai tử toàn trình. Tình trạng chậm đồng bộ kết quả, lỗi không tìm thấy hồ sơ hoặc biên lai tài chính vẫn được ghi nhận tại một số tỉnh như Nghệ An.
- Tính tuân thủ Khung kiến trúc số Quốc gia: Khung kiến trúc tổng thể đã ban hành (Quyết định 3090/QĐ-BKHCN) nhưng chưa được áp dụng thực chất làm “bộ lọc” từ khâu chuẩn bị dự án, dẫn đến tình trạng các bộ, ngành, địa phương vẫn đầu tư dàn trải, phát triển các phần mềm, trang thông tin điện tử phân tán, trùng lặp và phân mảnh dữ liệu.
- Dữ liệu số đất đai và quy hoạch: Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tiến độ còn chậm và chất lượng chưa đảm bảo.
KIẾN NGHỊ TỪ CÁC DIỄN ĐÀN, DƯ LUẬN XÃ HỘI
- Về giải pháp kỹ thuật: Cần sớm hiện thực hóa các cam kết hỗ trợ kỹ thuật từ IAEA để xây dựng các tiêu chuẩn an toàn, an ninh hạt nhân nghiêm ngặt; đồng thời đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu sâu để các địa phương, doanh nghiệp có thể tạo ra các sản phẩm AI, dữ liệu lớn, robot, UAV mang tính ứng dụng cao, giải quyết bài toán thực tế của Việt Nam.
- Về chính sách nhân lực: Dự thảo Thông tư về cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược đề xuất mức thu nhập tối đa 300 triệu đồng/tháng cho vị trí Tổng công trình sư nhằm thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao. Dự thảo cũng bổ sung cơ chế tăng quyền tự chủ trong triển khai nhiệm vụ cho các chuyên gia. Đây là bước đi táo bạo, phá vỡ rào cản thu nhập trong khu vực công để cạnh tranh sòng phẳng nguồn nhân lực đỉnh cao.
Nguồn: Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số